پری کرونیت دندان عقل به التهاب و عفونتی گفته میشود که در بافت لثه اطراف تاج دندان عقل (معمولاً دندان عقل نهفته یا نیمه نهفته) ایجاد میشود. این عارضه معمولاً به دلیل گیر کردن ذرات غذا و باکتریها زیر لثهای که تاج دندان را پوشانده (فلپ یا اپرکولوم) رخ میدهد و باعث درد، تورم و عفونت میشود. پری کرونیت دندان عقل یک مشکل شایع است که با مراقبت و درمان مناسب قابل کنترل و درمان است. برای آشنایی با درمان پری کرونیت دندان عقل با دکتر مهدی ابریشمی بهترین دکتر برای کشیدن دندان عقل در اصفهان همراه باشید.
پری کرونیت دندان چیست؟
پریکرونیت (Pericoronitis) یک بیماری التهابی و عفونی در بافت لثه اطراف دندان عقل نیمهروییده است. این بیماری معمولاً وقتی رخ میدهد که دندان عقل هنوز کامل درنیامده و قسمتی از آن زیر لثه باقی مانده باشد. به عبارت دیگر پریکرونیت یعنی التهاب لثهای که روی دندان عقل نیمهروییده قرار دارد. وقتی دندان عقل کامل درنمیآید؛ لثهای که روی آن باقی مانده به شکل یک فلپ عمل میکند. مواد غذایی، باکتریها و پلاک در زیر این فلپ گیر میافتند و باعث التهاب و عفونت میشوند. شایعترین محل، دندان عقل پایین (فک پایین) است که بیشتر در سن 17 تا 25 سال رخ می دهد.
علائم پریکرونیت:
- درد شدید و ضرباندار در ناحیه انتهایی فک
- تورم و قرمزی لثه
- بوی بد دهان
- ترشح چرک از لثه
- مشکل در باز کردن دهان (قفل فک یا تریسموس)
- تب و بیحالی در موارد شدید و تورم غدد لنفاوی
درمان پری کرونیت دندان عقل
درمان پریکرونیت دندان عقل بستگی به شدت التهاب یا عفونت دارد. در موارد خفیف، درمان می تواند کاملاً ساده و خانگی باشد؛ ولی اگر وضعیت حاد باشد؛ معمولاً نیاز به درمان دندانپزشکی و حتی کشیدن دندان عقل است. درمان پری کرونیت دندان عقل بسته به شدت التهاب و وضعیت دندان، به صورت مرحلهای و متناسب با شرایط بیمار انجام میشود. مهمترین روشهای درمان عبارتاند از:
درمانهای خانگی (موقت و اولیه):
در موارد خفیف و بدون چرک یا تب:
- شستوشو با آبنمک گرم روزی ۲–۳ بار برای کمک به کاهش التهاب و شستوشوی باکتریها
- استفاده از دهانشویه آنتیباکتریال مثل کلرهگزیدین ۰.۱۲ روزی دو بار، بعد از مسواک زدن.
- مصرف مسکن مثل ایبوپروفن یا استامینوفن برای کنترل درد
- پرهیز از کمپرس گرم روی ناحیه متورم (بهویژه در موارد عفونت شدید)
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای پیگیری و پیشگیری از عود بیماری
درمان پزشکی (موارد متوسط تا شدید)
اگر تورم، درد شدید، تب یا چرک وجود داشته باشه، مراجعه به دندانپزشک ضروری است:
- دندانپزشک ناحیه عفونی و ملتهب را با سرم یا محلولهای ضدعفونیکننده شستشو میدهد تا بقایای غذا و باکتریها حذف شود.
- مصرف آنتیبیوتیک خوراکی معمولاً آموکسیسیلین + مترونیدازول یا کلیندامایسین (در صورت حساسیت) به مدت 5 تا 7 روز
- پاکسازی ناحیه زیر لثه توسط دندانپزشک تا چرک، باقیمانده غذا یا باکتریها خارج شوند.
درمان جراحی
برداشتن فلپ لثه (اپرکولوم):
اگر بافت لثه روی دندان عقل باعث تجمع باکتری و عفونت شود، دندانپزشک با یک جراحی سرپایی این بافت را برمیدارد.
کشیدن دندان عقل:
اگر دندان عقل نهفته یا نیمه نهفته باشد و پری کرونیت به طور مکرر عود کند یا درمان دارویی مؤثر نباشد؛ کشیدن دندان عقل توصیه میشود. این روش درمان قطعی برای جلوگیری از بازگشت عفونت است.
نکات مهم:
باز نکردن دهان، قفل فک یا درد گردن میتواند نشان دهنده شدید شدن عفونت باشد؛ در این مواقع باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید. همچنین مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک توصیه نمیشود چون باعث مقاومت دارویی میشود. در موارد حاد، درمان جراحی (برداشتن فلپ یا کشیدن دندان عقل) معمولاً بهترین نتیجه را دارد و بهبودی علائم معمولاً طی یک تا دو هفته پس از درمان حاصل میشود. درمان خانگی فقط به عنوان مکمل و نه جایگزین درمان تخصصی توصیه میشود.
اگر پریکرونیت دندان عقل درمان نشود؛ ممکن است عفونت گسترش یابد و باعث آبسه، درگیری استخوان فک یا حتی مشکلات خطرناکتری مانند عفونتهای گردنی شود.
در آخر، چه عواملی باعث شدت پری کرونیت دندان عقل میشوند؟
به گفته دکتر مهدی ابریشمی متخصص جراحی دندان نهفته اصفهان عوامل متعددی باعث شدت یافتن پری کرونیت دندان عقل میشوند. مهمترین این عوامل عبارتاند از:
- نهفتگی یا رویش ناقص دندان عقل: باکتریها و بقایای غذایی به راحتی زیر بافت لثه جمع میشوند و موجب التهاب و عفونت شدیدتر میگردند.
- داشتن بافت اضافی لثه (اپرکولوم): این بافت روی دندان نیمه نهفته قرار میگیرد و محیط مناسبی برای رشد باکتریها و افزایش شدت التهاب فراهم میکند.
- بهداشت ضعیف دهان و دندان: عدم رعایت بهداشت دهان، تجمع پلاک و باکتریها را افزایش داده و ریسک و شدت پری کرونیت را بیشتر میکند.
- ترومای جویدن: آسیب به بافت لثه اطراف دندان عقل هنگام جویدن، میتواند التهاب را تشدید کند.
- سیگار کشیدن: مصرف سیگار یکی از عوامل تشدیدکننده پری کرونیت است و خطر عفونت و شدت علائم را افزایش میدهد.
- استرس و خستگی یا ضعف سیستم ایمنی: استرس زیاد، خستگی شدید، بیماریهای تضعیفکننده سیستم ایمنی و حتی بارداری میتوانند بدن را نسبت به عفونت حساستر کنند و شدت پری کرونیت را افزایش دهند.
- سن (اوایل بزرگسالی): بیشترین شیوع و شدت پری کرونیت در افراد ۲۰ تا ۳۰ ساله دیده میشود که معمولاً دندانهای عقل در این سنین رویش مییابند.
در مجموع، ترکیبی از عوامل موضعی (مانند رویش ناقص دندان و بهداشت ضعیف) و سیستمیک (مانند استرس، سیگار و ضعف ایمنی) میتواند شدت پری کرونیت دندان عقل را افزایش دهد و روند بهبودی را دشوارتر کند.
