بسیاری از بیماران زمانی که با عبارت جراحی کشیدن ریشه دندان یا جراحی اپیکو ریشه دندان مواجه میشوند، دچار اضطراب میشوند و از ما میپرسن جراحی ریشه دندان درد دارد؟ حقیقت این است که این فرآیند از یک کابوس دردناک به یک راهکار نجاتبخش تبدیل شده است. در این مطلب، دکتر مهدی ابریشمی، در این مقاله به شما میگویند که چه زمانی نیاز به مداخله جراحی داریم، تفاوت روشها چیست و چطور میتوانید با کمترین میزان درد، سلامت دهان خود را بازیابید. اگر ریشه دندان شما شکسته، عفونی شده و یا در سینوس گیر کرده است، این مقاله برای شماست.
جراحی ریشه دندان چیست؟ و چرا انجام میشود؟
وقتی بخشی از ریشه دندان در استخوان فک باقی میماند یا عفونت به انتهای ریشه میرسد، دیگر کشیدن ساده دندان کافی نیست. در این شرایط، جراحی کشیدن ریشه دندان بهعنوان یک درمان تخصصی مطرح میشود. بسیاری از بیماران با شنیدن واژه جراحی نگران درد، عوارض یا طول درمان هستند؛ اما واقعیت این است که با تکنیکهای نوین دندانپزشکی، این جراحیها دقیق، قابل کنترل و بسیار کمعارضه انجام میشوند.
بهطور کلی، زمانی که ریشه دندان به دلیل پوسیدگی شدید، ضربه یا شکستگی در زیر خط لثه یا داخل استخوان فک محبوس شود و با انبرهای معمولی دندانپزشکی، قابل خارج کردن نباشد، به جراحی درآوردن ریشه دندان نیاز داریم. این جراحی صرفاً به معنای حذف دندان نیست؛ گاهی هدف ما جراحی قطع ریشه دندان برای حفظ خود دندان است. در واقع، ما تلاش میکنیم کانون عفونت را در انتهای ریشه از بین ببریم تا دندان عصبکشی شدهای که دچار مشکل شده، دوباره سالم شود.
جراحی برداشتن ریشه دندان زمانی کاربرد دارد که:
- ریشه دندان شکسته و با ابزار معمول خارج نمیشود.
- ریشه دندان در استخوان یا سینوس فک گیر کرده است.
- عفونت مزمن در انتهای ریشه باقی مانده است.
- دندان قبلاً عصبکشی شده اما عفونت ادامه دارد.
در چنین شرایطی، جراحی برداشتن ریشه دندان یا جراحی انتهای ریشه دندان (اپیکو) بهترین و ایمنترین گزینه درمانی است.
بخوانید: اگر ریشه دندان عقل در لثه بماند چه میشود؟
انواع متداول جراحی کشیدن ریشه دندان
- جراحی ریشه دندان عفونی: زمانی که آبسه یا کیست در انتهای ریشه تشکیل شده باشد.
- جراحی ریشه دندان عصب کشی شده: دندانهایی که درمان ریشه ناموفق داشتهاند.
- جراحی ریشه دندان عقل: بهویژه در دندان عقل پایین و بالا که نهفته یا نیمهنهفته است، بسیار شایع است.
- جراحی ریشه دندان عقل بالا در سینوس: در برخی موارد، ریشه دندان عقل وارد سینوس فک بالا شده و نیاز به مهارت ویژه دارد.
بررسی تخصصی روشهای جراحی درآوردن ریشه دندان:
در مطب دندانپزشکی دکتر مهدی ابریشمی فوق تخصص جراحی فک و صورت اصفهان ، براساس موقعیت دندان، استراتژی متفاوتی انتخاب میشود.
1. جراحی ریشه دندان جلو در مقابل دندانهای خلفی
جراحی ریشه دندان جلو حساسیت زیبایی بالایی دارد. ما باید به گونهای لثه را باز کنیم که خط لبخند بیمار آسیب نبیند. در مقابل، جراحی ریشه دندان عقل بالا چالشهای آناتومیک متفاوتی دارد، از جمله نزدیکی به سینوسها.
2. جراحی ریشه دندان در سینوس
این یکی از حساسترین موارد است. گاهی هنگام کشیدن ریشه دندان با جراحی، به دلیل نازک بودن دیواره سینوس، ریشه به داخل حفره سینوس سُر میخورد. در این شرایط، جراح باید با دقت بالا و تکنیکهای خاص، بدون آسیب به غشای سینوس، اقدام به خارج کردن ریشه کند.
تفاوت کشیدن ریشه دندان بدون جراحی و با جراحی
در مواردی که ریشه آزاد و قابل دسترس باشد، دندانپزشک میتواند بدون برش لثه و بدون جراحی، ریشه را خارج کند. کشیدن ریشه دندان بدون جراحی:
- سادهتر است.
- زمان کمتری میبرد.
- دوران نقاهت کوتاهتری دارد.
اما اگر ریشه:
- شکسته باشد.
- در استخوان گیر کرده باشد.
- نهفته یا نیمهنهفته باشد.
نیاز به کشیدن ریشه دندان با جراحی وجود دارد که شامل برش لثه و گاهی برداشت مقدار کمی استخوان است.
جراحی دندان یا ریشه نهفته در نسج نرم
جراحی دندان یا ریشه نهفته در نسج نرم به حالتی گفته میشود که دندان یا ریشه، داخل لثه قرار دارد اما هنوز وارد استخوان فک نشده است. در این نوع جراحی، دندانپزشک با یک برش کوچک روی لثه، دندان یا ریشه نهفته را خارج میکند و معمولاً نیازی به تراش استخوان نیست.
- این جراحی سادهتر از نهفتگی در نسج سخت است.
- درد و تورم کمتری دارد.
- دوره نقاهت کوتاهتری دارد.
بیشتر برای دندان عقل، نیش یا ریشههای باقیمانده بعد از کشیدن ناقص انجام میشود.
جراحی دندان یا ریشه نیمه نهفته در نسج سخت
جراحی دندان یا ریشه نیمهنهفته در نسج سخت زمانی انجام میشود که بخشی از دندان یا ریشه در لثه دیده میشود اما قسمت اصلی آن داخل استخوان فک قرار دارد.
در این جراحی، پس از بیحسی کامل:
- لثه برش داده میشود.
- مقدار کمی از استخوان اطراف برداشته میشود.
- دندان یا ریشه بهصورت کنترلشده خارج میگردد.
دکتر مهدی ابریشمی بهترین جراح دندان عقل نهفته در اصفهان بیان دارند که این نوع جراحی نسبت به نسج نرم پیچیدهتر است و بیشتر برای دندان عقل، نیش نهفته یا ریشههای شکسته داخل استخوان انجام میشود.
نحوه کشیدن ریشه دندان شکسته
بسیاری از مراجعین میپرسند: روش جراحی ریشه دندان چگونه است؟ بیایید مراحل را به زبان ساده مرور کنیم:
مراحل جراحی ریشه دندان
- بیحسی موضعی: اولین قدم، بیحس کردن کامل ناحیه است تا بیمار هیچ دردی حس نکند.
- ایجاد فلپ (برش لثه): برشی ظریف روی لثه ایجاد میشود تا استخوان و ریشه نمایان شوند.
- برداشتن استخوان (در صورت نیاز): اگر با جراحی ریشه دندان پوسیده یا شکسته روبرو باشیم که زیر استخوان است، مقدار کمی از استخوان برداشته میشود.
- خارج کردن یا قطع ریشه: در جراحی انتهای ریشه دندان، فقط نوک ریشه عفونی قطع شده و انتهای آن با مواد مخصوص (MTA) پر میشود. در موارد کشیدنی، ریشه به قطعات کوچکتر تقسیم و خارج میگردد.
- بخیه زدن: لثه به جای خود بازگشته و بخیه زده میشود.
جراحی ریشه دندان چقدر طول میکشد؟ معمولاً بین 20 تا 45 دقیقه، بسته به پیچیدگی مورد.
جراحی ریشه دندان درد دارد؟
این متداولترین سوال است: درد بعد از کشیدن ریشه دندان چقدر است؟ با تکنیکهای مدرن بیحسی، شما در حین عمل تنها فشار را حس میکنید، نه درد را. اما درد بعد از کشیدن ریشه دندان کاملاً طبیعی است که با مسکنهای تجویزی توسط پزشک به راحتی مدیریت میشود.
بعد از کشیدن ریشه دندان چه باید کرد؟
موفقیت جراحی ۵۰٪ به مهارت جراح و ۵۰٪ به مراقبت های بعد از جراحی ریشه دندان بستگی دارد.
نکات کلیدی مراقبت بعد از جراحی ریشه دندان برای ۲۴ ساعت اول:
- فشار روی گاز استریل: گاز را تا یک ساعت روی محل زخم با فشار ملایم نگه دارید.
- کمپرس سرد: برای کاهش تورم، هر ۲۰ دقیقه یکبار کمپرس سرد را روی صورت قرار دهید.
- تغذیه: از غذاهای نرم و سرد (مثل بستنی یا فرنی خنک) استفاده کنید. مکیدن با نی ممنوع است!
- عدم دخانیات: سیگار کشیدن بزرگترین دشمن ترمیم زخم و عامل اصلی “درای ساکت” (حفره خشک) است.
مراقبت بعد از جراحی ریشه دندان در روزهای بعد:
- شستشو با آبنمک رقیق از روز دوم شروع شود.
- داروهای آنتیبیوتیک را طبق دستور پزشک برای جلوگیری از جراحی ریشه دندان عفونی مجدد، تا انتها مصرف کنید.
یکی از نگرانیها، جا ماندن ریشه دندان بعد از کشیدن است. گاهی قطعات بسیار ریز (کمتر از ۲ میلیمتر) که عفونی نیستند، برای جلوگیری از آسیب به اعصاب فک، عامدانه باقی گذاشته میشوند. اما اگر قطعه بزرگی باقی بماند، میتواند باعث درد مزمن و عفونت شود.
هشدار جدی: هرگز به فکر کشیدن ریشه دندان در خانه نباشید. این کار میتواند منجر به عفونت شدید خون (سپتیسمی) و آسیب جبرانناپذیر به اعصاب فک شود.
هزینه جراحی ریشه دندان چقدر است؟
قیمت کشیدن ریشه دندان با جراحی به عوامل متعددی بستگی دارد:
- موقعیت دندان (دندان عقل دشوارتر و گرانتر است)
- میزان نهفتگی در استخوان
- نیاز به پودر استخوان یا مواد ترمیمی خاص
- تخصص پزشک
| نوع جراحی ریشه دندان | محدوده هزینه تقریبی (تومان) |
|---|---|
| جراحی ساده ریشه باقیمانده | ۱٫۵۰۰٫۰۰۰ تا ۳٫۰۰۰٫۰۰۰ |
| جراحی ریشه شکسته داخل استخوان | ۲٫۵۰۰٫۰۰۰ تا ۴٫۵۰۰٫۰۰۰ |
| جراحی ریشه نهفته یا نیمهنهفته | ۳٫۵۰۰٫۰۰۰ تا ۶٫۰۰۰٫۰۰۰ |
| جراحی اپیکو (جراحی انتهای ریشه) | ۴٫۰۰۰٫۰۰۰ تا ۷٫۰۰۰٫۰۰۰ |
| جراحی ریشه دندان عقل | ۳٫۰۰۰٫۰۰۰ تا ۶٫۵۰۰٫۰۰۰ |
بهطور کلی، هزینه جراحی ریشه دندان در سال جاری از مبالغ پایه برای جراحیهای ساده شروع شده و برای موارد پیچیده (مثل جراحی در سینوس) افزایش مییابد.
نتیجهگیری، جراحی ریشه باقیمانده دندان به چه منظور انجام میشود؟
جراحی ریشه دندان، چه به قصد حفظ دندان (اپیکوکتومی) و چه به قصد خارج کردن بقایای آسیبدیده، یک درمان استاندارد و ایمن است. اگر با مواردی مثل نحوه کشیدن ریشه دندان شکسته یا درد در ناحیه جراحی ریشه دندان نیش مواجه هستید، کلید موفقیت در مراجعه زودهنگام به یک متخصص با تجربه است. اجازه ندهید ترس از جراحی، باعث از دست رفتن سلامت عمومی بدن شما شود، چرا که عفونت دندان میتواند به قلب و سایر اندامها نیز آسیب برساند.
آیا شما هم تجربه یا ترسی در مورد جراحی ریشه دارید؟ در بخش نظرات بپرسید تا شخصاً به شما پاسخ داده شود.
