سرطان لثه، که به عنوان کارسینوم سلول سنگفرشی دهان نیز شناخته میشود، میتواند در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، کشنده باشد. این نوع سرطان زمانی خطرناک میشود که به بافتهای اطراف سرایت کند و در مراحل پیشرفته قرار گیرد. در این حالت، احتمال بروز عوارض جدی و مرگ بیمار افزایش مییابد. در ادامه با دکتر مهدی ابریشمی متخصص جراحی کیست و تومور داخل لثه در اصفهان، همراه باشید تا علائم، علت و درمان سرطان لثه یا کارسینوم سلول سنگفرشی در حفره دهان بیشتر آشنا شوید.
سرطان لثه چه علائمی دارد؟
علائم اولیه سرطان لثه چیست؟ علائم اولیه سرطان لثه شامل وجود تودههای ماندگار در دهان، زخمهایی که بهبود نمییابند، خونریزی لثه و تغییر شکل فک است. افرادی که این علائم را مشاهده میکنند باید به سرعت به پزشک مراجعه کنند. سرطان لثه، میتواند با علائم مختلف دیگری نیز خود را نشان دهد. شایعترین علائم این بیماری عبارتند از:
- لکهها و خالهای قرمز یا سفید: بروز این لکهها در نواحی مختلف دهان یکی از نشانههای اولیه است.
- خونریزی بیدلیل از دهان: این خونریزی ممکن است بدون هیچ دلیل واضحی رخ دهد.
- احساس فشار یا انسداد: فرد ممکن است احساس خفگی یا تنگی در ناحیه حلق و مری داشته باشد.
- تغییر شکل فک: تغییرات ناگهانی یا تدریجی در شکل فک میتواند نشانهای از سرطان باشد.
- نامنظم شدن دندانها: دندانها ممکن است به طور غیرمنتظرهای لق شوند یا نظم خود را از دست بدهند.
- ورم و التهاب: وجود ورم و التهاب در ناحیه لب، کام و مشاهده تودههایی در دهان نیز از علائم مهم است.
- کاهش وزن ناگهانی: کاهش وزن شدید و غیرطبیعی میتواند نشانهای از پیشرفت بیماری باشد.
- احساس بیحسی: بیحسی در نواحی دهان، زبان و لبها یا حتی گردن
عوامل مختلفی وجود دارند که میتوانند خطر ابتلا به سرطان لثه را افزایش دهند، از جمله مصرف دخانیات، الکل، عفونت HPV و بهداشت نامناسب دهان. این عوامل به ویژه در افراد بالای ۴۰ سال خطرناکتر هستند. به گفته دکتر مهدی ابریشمی جراح فک و صورت در اصفهان:
سرطان لثه میتواند کشنده باشد اگر دیر تشخیص داده شود یا درمان نشود؛ اما با تشخیص و درمان به موقع، احتمال موفقیت در درمان بسیار بالا است. این علائم ممکن است با بیماریهای دیگر اشتباه گرفته شوند، بنابراین در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مشاوره با پزشک متخصص ضروری است تا تشخیص دقیقتری انجام شود.
با این حال، اگر سرطان لثه در مراحل اولیه شناسایی شود، قابل درمان است. تشخیص زودهنگام به معنای شناسایی بیماری قبل از گسترش آن به بافتهای دیگر است. در چنین شرایطی، گزینههای درمانی شامل جراحی، پرتودرمانی و شیمیدرمانی با موفقیت بیشتری میتوانند انجام شوند و شانس بقا را افزایش دهند.
علت سرطان لثه چیست؟
سرطان لثه، میتواند به دلیل ترکیبی از عوامل و شرایط مختلف ایجاد شود. چگونه میتوان از سرطان لثه را پیشگیری کرد؟ در زیر به برخی از علل و عوامل خطر اصلی ابتلا به سرطان لثه اشاره میشود:
مصرف دخانیات و الکل
- سیگار کشیدن: یکی از قویترین عوامل خطر برای سرطان لثه است. استفاده از هر نوع دخانیات، از جمله سیگار و قلیان، احتمال ابتلا به این نوع سرطان را به شدت افزایش میدهد.
- مصرف الکل: نوشیدن الکل به میزان زیاد، به ویژه در ترکیب با دخانیات، خطر ابتلا به سرطان لثه را افزایش میدهد.
بهداشت ضعیف دهان
عدم مراقبت کافی از بهداشت دهان، مانند مسواک زدن نامنظم و عدم استفاده از نخ دندان، میتواند منجر به التهاب و عفونت مزمن شود که ممکن است تغییرات سرطانی در لثه ایجاد کند.
عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)
برخی از انواع HPV، به ویژه HPV-16، با افزایش خطر ابتلا به سرطانهای دهان و لثه مرتبط هستند.
تحریک مزمن
تحریک طولانیمدت لثه، ناشی از دندانهای تیز یا دندان مصنوعی نامناسب، میتواند خطر رشد غیرطبیعی سلولها را افزایش دهد.
رژیم غذایی نامناسب
رژیم غذایی فاقد میوهها و سبزیجات ممکن است عملکرد سیستم ایمنی را مختل کند و محیطی را برای توسعه سرطان ایجاد کند.
سابقه خانوادگی
افرادی که سابقه خانوادگی سرطان دهان یا لثه دارند، ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار داشته باشند.
سن و جنسیت
سرطان لثه بیشتر در افراد بالای ۵۰ سال تشخیص داده میشود و در مردان بیشتر از زنان رخ میدهد.
مشکلات دهانی
شرایط مزمن مانند لکوپلاکیا (لکههای سفید) یا اریتروپلاکیا (لکههای قرمز) ممکن است مقدم بر پیشرفتهای سرطانی باشند.
با توجه به این عوامل، افراد میتوانند با رعایت اصول بهداشت دهان و ترک عادات مضر مانند سیگار کشیدن، خطر ابتلا به سرطان لثه را کاهش دهند. تشخیص زودهنگام نیز نقش حیاتی در درمان مؤثر دارد.
بخوانید: آیا سرطان فک کشنده است؟
درمان سرطان لثه
درمان سرطان لثه به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- مرحله سرطان
- محل دقیق آن
- اندازه تومور
- وضعیت کلی سلامت بیمار
آیا سرطان لثه در مراحل اولیه قابل درمان است؟ بله، سرطان لثه در مراحل اولیه قابل درمان است و تشخیص زودهنگام میتواند شانس بهبودی را به طور چشمگیری افزایش دهد. در این مراحل، تومور معمولاً کوچک و محدود به ناحیه خاصی از لثه است و روشهای درمانی متنوعی برای مدیریت آن وجود دارد.
تشخیص زودهنگام سرطان لثه نه تنها شانس بهبودی کامل را افزایش میدهد، بلکه امکان انتخاب درمانهای غیرتهاجمیتر و کمعارضهتر را فراهم میکند. در صورت عدم درمان به موقع، سرطان میتواند به بافتهای اطراف گسترش یابد و درمان آن پیچیدهتر شود.
بنابراین، مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم غیرعادی در دهان، مانند زخمهای طولانیمدت یا خونریزی غیرمعمول، بسیار حائز اهمیت است. به طور کلی روشهای درمانی این عارضه شامل موارد زیر است:
جراحی:
اگر سرطان در مراحل اولیه باشد، جراحی برای برداشتن تومور ممکن است موثرترین گزینه باشد. در موارد پیشرفتهتر، ممکن است نیاز به جراحی گستردهتر برای حذف بخشی از لثه، استخوان فک یا حتی گرههای لنفاوی گردن باشد.
پرتودرمانی:
پرتودرمانی با استفاده از اشعههای پرقدرت، سلولهای سرطانی را از بین میبرد. این روش معمولاً بعد از جراحی برای از بین بردن سلولهای باقیمانده یا در مواردی که جراحی ممکن نیست، بهکار میرود.
شیمیدرمانی:
در صورت گسترش سرطان، از داروهای شیمیدرمانی برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میشود. این روش معمولاً همراه با پرتودرمانی انجام میشود.
ایمونوتراپی و درمانهای هدفمند:
در مواردی که سرطان لثه پیشرفته است یا به سایر قسمتهای بدن گسترش یافته، ممکن است از داروهای هدفمند و ایمونوتراپی برای تقویت سیستم ایمنی بدن در مبارزه با سرطان استفاده شود.
مراقبتهای حمایتی و بازتوانی:
گفتاردرمانی: در صورتی که جراحی بر روی تکلم یا بلع تأثیر گذاشته باشد.
پروتزهای دندانی: در صورت از دست دادن بخشی از فک یا لثه.
تغذیه درمانی: برای حفظ وزن و سلامت بیمار.
اگر به دنبال متخصصان درمان سرطان لثه و جراحی کیست و تومور دهان در اصفهان هستید؛ دکتر مهدی ابریشمی میتوانند گزینه مناسبی برای این درمان باشند.
فرق آفت و سرطان دهان چیست؟
فرق آفت و سرطان دهان به چندین عامل کلیدی بستگی دارد که در زیر دکتر مهدی ابریشمی متخصص جراحی تروماهای فک و صورت در اصفهان به آنها اشاره میکنند:
ظاهر و ویژگیها:
- آفت دهان: زخمهای کوچک، دردناک و معمولاً با حاشیه قرمز و مرکزی سفید یا زرد ظاهر میشوند. این زخمها معمولاً در نواحی غیرقابل مشاهده دهان ایجاد میشوند و در عرض یک یا دو هفته بهبود مییابند.
- سرطان دهان: زخمها بزرگتر، ماندگارتر و ممکن است بدون درد یا با درد خفیف شروع شوند. این زخمها معمولاً حاشیههای نامنظم دارند و ممکن است خونریزی کنند.
مدت زمان بهبودی:
- آفت: معمولاً ظرف یک تا دو هفته بهبود مییابد و نیازی به درمان خاصی ندارد.
- سرطان: زخمهای سرطانی معمولاً بیش از سه هفته باقی میمانند و نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
علائم همراه:
- آفت: ممکن است با درد یا ناراحتی هنگام صحبت کردن یا غذا خوردن همراه باشد، اما عوارض جدی ندارد.
- سرطان: ممکن است باعث مشکلات جدیتری مانند اختلال در بلع (دیسفاژی) یا مشکلات گفتاری (آفازی) شود و در صورت عدم درمان، میتواند مهلک باشد.
تشخیص و درمان:
- آفت: معمولاً خود به خود درمان میشود، اما در صورت تداوم یا شدت درد، میتوان از دهانشویهها یا داروهای بدون نسخه استفاده کرد.
- سرطان: نیاز به تشخیص دقیق از طریق معاینه پزشکی و احتمالاً بیوپسی دارد. درمان شامل جراحی، پرتودرمانی یا شیمیدرمانی است.
با توجه به این تفاوتها، اگر زخم دهانی بیش از دو هفته ادامه یابد یا تغییرات غیرعادی در آن مشاهده شود، مشاوره با پزشک ضروری است.
آیا سرطان لثه در کودکان نیز بروز میکند؟
هرچند که این حالت نسبت به بزرگسالان نادرتر است؛ اما متاسفانه سرطان لثه میتواند در کودکان نیز بروز کند. سرطان لثه در کودکان معمولاً با تغییرات غیرعادی در بافت لثه و دهان همراه است و میتواند به شکل تومورهای بدخیم مانند لنفوم یا سارکوم ظاهر شود.
در اخر، آیا سرطان لثه می تواند کشنده باشد؟
بله سرطان لثه میتواند کشنده باشد؛ اما میزان خطر آن به مرحله تشخیص، میزان گسترش، نوع سرطان و روشهای درمانی بستگی دارد. اگر سرطان لثه در مراحل اولیه تشخیص داده شود؛ با درمانهای مناسب مانند جراحی، پرتودرمانی یا شیمیدرمانی، احتمال درمان و زنده ماندن بسیار بیشتر است. اما در مراحل پیشرفته که سرطان به سایر قسمتهای بدن گسترش یافته باشد، درمان سختتر شده و احتمال خطر افزایش مییابد.
