اورجت دندان (Overjet) به فاصله افقی بین لبه دندانهای جلویی فک بالا (قدامی فک بالا) و دندانهای پیشین پایینی (قدامی فک پایین) گفته میشود. در این حالت، دندانهای جلویی فک بالا به سمت جلو و بیرون از دندانهای جلویی فک پایین قرار میگیرند. در حالت طبیعی، دندانهای جلویی بالایی حدود 3-2 میلیمتر فاصله افقی با دندانهای جلویی پایینی دارند.
در حالتی که فرد دندانهای خود را به طور طبیعی بسته نگه دارد؛ دندانهای بالایی کمی جلوتر از دندانهای پایینی قرار میگیرند. اما اگر این فاصله بیشتر شود؛ مشکل اورجت وجود دارد. برای تشخیص جلو بودن فک بالا، انواع درمان اورجت و هزینه های مربوط به آن در ادامه با دکتر مهدی ابریشمی، جراح فک و صورت در اصفهان، همراه باشید.
تشخیص جلو بودن فک بالا
تشخیص جلو بودن فک بالا (Prognathism of the Maxilla) توسط دندانپزشک، جراح فک یا متخصص ارتودنسی انجام میشود. این عارضه معمولاً با بررسی موقعیت دندانها و فکها نسبت به یکدیگر مشخص میشود. اگرچه افراد ممکن است خودشان نیز متوجه شوند که دندانها یا فک بالایی جلوتر از حد معمول است؛ اما تشخیص قطعی و دقیق نیاز به ارزیابیهای دقیق توسط متخصصین دارد. دندانپزشک بررسی میکند که آیا جلو بودن فک بالا تأثیری بر جویدن، صحبت کردن یا عملکرد دهان دارد یا خیر.
انواع اورجت عبارتند از:
- اورجت طبیعی: زمانی که فاصله در محدودهی نرمال باشد.
- اورجت نرمال: فاصله افقی طبیعی بین دندانهای جلویی بالا و پایین، معمولاً بین 2 تا 4 میلیمتر.
- اورجت زیاد (Overjet Excess): در این حالت دندانهای جلویی فک بالا بیش از حد طبیعی جلوتر از دندانهای فک پایین هستند.
چه روشهای تشخیصی برای اورجت وجود دارد؟ روشهای تشخیص جلو بودن فک بالا عبارتند از:
- دندانپزشک موقعیت دندانها و فکها را در حالتی که دهان بسته است بررسی میکند. اگر فاصله افقی بین دندانهای جلویی فک بالا و پایین بیشتر از ۳ میلیمتر باشد؛ احتمال اورجت زیاد مطرح میشود.
- ظاهر کلی صورت نیز ارزیابی میشود؛ ممکن است جلو بودن فک بالا باعث برهم خوردن تناسب صورت شود.
- عدم انطباق مناسب دندانهای آسیاب (عقبی) میتواند نشانهای از اورجت باشد.
- دندانپزشک با استفاده از ابزارهای خاص (مانند کالیپر) فاصله افقی بین دندانهای پیشین فک بالا و پایین را اندازهگیری میکند.
- تصاویر رادیوگرافی سفالومتری ممکن است برای بررسی موقعیت دقیق فکها و زوایای اسکلتی نیاز باشد.
- با تهیه قالب دندانها، متخصص میتواند جزئیات دقیقتر ساختار فک و دندانها را بررسی کند.
- تکنولوژیهای جدید مانند اسکن سهبعدی (سیستمهای اسکن دیجیتال) به متخصصان اجازه میدهد تا ساختار فک و دندانها را با دقت بیشتری ارزیابی کنند.
در حالت کلی علائم و نشانههای جلو بودن دندان های فک بالا عبارتند از:
- فاصله زیاد بین دندانهای فک بالا و پایین
- لب بالایی که جلوتر از لب پایینی قرار میگیرد.
- ظاهر بیرونزده دندانهای جلویی فک بالا
- سختی در جویدن یا بستن لبها
- تأثیر بر زیبایی صورت
چه عواملی باعث اورجت دندان میشوند؟ اورجت میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود؛ از جمله:
- عوامل ژنتیکی، بزرگ یا کوچک بودن فکها به صورت ارثی.
- عادات دهانی نامناسب مانند مکیدن انگشت، استفاده طولانیمدت از پستانک یا شیشه شیر
- رشد نامتوازن فکها
- مشکلات دندانی مانند از دست دادن دندانهای دائمی یا رشد ناهماهنگ دندانها.
- بیماریها و مشکلات ساختاری، مانند اختلالات مفصل فک یا ناهنجاریهای اسکلتی.
پس اگر احساس میکنید فک بالای شما جلوتر از حد طبیعی است؛ بهترین راه این است که به یک متخصص ارتودنسی یا جراح فک و صورت مراجعه کنید. ایشان میتوانند تشخیص دقیقتری ارائه دهند و در صورت لزوم، گزینههای درمانی مناسب مانند ارتودنسی یا جراحی فک را پیشنهاد کنند. دکتر مهدی ابریشمی متخصص جراحی تروماهای فک و صورت در اصفهان می توانند در این زمینه راهنمایی های لازم را برای شما انجام دهند.
درمان اورجت دندان
اورجت دندان چگونه درمان میشود؟ درمان اورجت دندان (فاصله افقی زیاد بین دندانهای فک بالا و پایین) به میزان و علت آن بستگی دارد. روشهای درمانی شامل راهکارهای غیرتهاجمی مانند ارتودنسی و روشهای تهاجمی مانند جراحی فک است. در ادامه، روشهای رایج درمان اورجت توضیح داده میشود:
درمان با ارتودنسی
- بریسهای ثابت یا متحرک، برای حرکت دادن دندانها به موقعیت مناسب و کاهش فاصله اورجت.
- هدگیر ارتودنسی، در موارد خاص برای کودکان یا نوجوانان استفاده میشود تا رشد فک بالا کنترل یا کاهش یابد.
اصلاح اورجت با روشهای دندانپزشکی
- لمینت یا کامپوزیت ونیر در موارد خفیف برای بهبود ظاهری فاصله دندانها بدون تغییر ساختاری فک.
- کشیدن دندان یک یا چند دندان، اگر شلوغی دندانها باعث اورجت شده باشد.
جراحی فک (ارتوگناتیک)
برای موارد شدید اورجت که ناشی از مشکلات اسکلتی باشد:
- جراحی فک بالا: موقعیت فک بالا تغییر داده میشود تا اورجت اصلاح شود.
- جراحی دو فک: در برخی موارد که هر دو فک ناهماهنگی دارند؛ انجام میشود.
اصلاح رفتار و عادات دهانی (در کودکان)
در کودکان با عادات مضر (مانند مکیدن انگشت): ترک عادت با استفاده از دستگاههای خاص ارتودنسی.
تمرینات حرکتی و فیزیوتراپی فک
در موارد خفیف میتوان از تمرینات ساده برای بهبود عملکرد فک و کاهش اورجت استفاده کرد.
انتخاب بهترین روش درمان به فاکتورهای زیر بستگی دارد:
- سن بیمار
- شدت اورجت
- علت اصلی (مشکلات دندانی یا اسکلتی)
- تمایل بیمار به درمانهای غیرتهاجمی یا تهاجمی
در ادامه دکتر مهدی ابریشمی متخصص جراحی چانه در اصفهان به توضیح کامل تری در مورد درمان ها پرداخته اند:
جراحی فک بالا جلو آمده برای درمان اورجت
جراحی فک بالا جلو آمده که به آن جراحی ارتوگناتیک نیز گفته میشود؛ برای اصلاح موقعیت فک بالا (ماگزیلا) انجام میشود. این روش جراحی معمولاً زمانی توصیه میشود که جلو بودن فک بالا ناشی از ناهنجاریهای اسکلتی باشد و با درمانهای غیرجراحی مانند ارتودنسی قابل اصلاح نباشد. دیگر دلایل انجام جراحی فک بالا جلو آمده عبارتند از:
- جلو بودن فک بالا (Prognathism) که باعث ایجاد ناهماهنگی در ظاهر صورت یا دندانها میشود.
- ناهماهنگی دندانها که مشکلاتی مانند سختی در جویدن، گاز گرفتن یا گفتار را ایجاد میکند.
- زیبایی صورت برای بهبود تناسب چهره و برطرف کردن جلو بودن فک.
- مشکلات تنفسی مانند اختلالات خواب (آپنه خواب) که ممکن است با ناهنجاریهای فک مرتبط باشد.
جراحی فک بالا جلو آمده یکی از روشهای درمانی برای اصلاح ناهنجاری اورجت یا جلو بودن فک بالا است. این جراحی معمولاً در موارد شدید و در بزرگسالان انجام میشود؛ زمانی که روشهای غیر جراحی مؤثر نباشند.
درمان اورجت با ارتودنسی
درمان اورجت با ارتودنسی یکی از روشهای موثر برای اصلاح ناهنجاریهای دندانی است که شامل جلو بودن دندانهای جلویی فک بالا نسبت به فک پایین میشود. این درمان معمولاً شامل استفاده از ابزارهای ارتودنسی مختلفی است که در ادامه توضیح داده میشود:
ارتودنسی فانکشنال: این روش از ابزارهای فانکشنال یا عملکردی استفاده میکند که برای اصلاح ارتباط بین دندانهای بالا و پایین طراحی شدهاند. این ابزارها میتوانند فک را به موقعیت بهتری هدایت کنند و ممکن است قبل یا همزمان با براکتها استفاده شوند/
براکتهای ارتودنسی: براکتها ابزارهای اصلی در ارتودنسی هستند که برای صاف و مرتب کردن دندانها به کار میروند. این براکتها دندانها را به تدریج به موقعیت صحیح هدایت میکنند و معمولاً برای مدت 1 تا 3 سال در دهان باقی میمانند. پس از برداشتن براکتها، استفاده از ریتینر برای تثبیت وضعیت دندانها ضروری است.
الاینرهای شفاف یا اینویزیلاین: الاینرها جایگزینی برای براکتهای سنتی هستند و به صورت شفاف و متحرک بوده و میتوانند در برخی موارد اورجت را اصلاح کنند.
مدت زمان لازم برای اصلاح اورجت بستگی به شدت ناهنجاری، نوع درمان انتخابی و پاسخ بدن فرد به درمان دارد. اغلب موارد ممکن است حدود 24 ماه یا بیشتر طول بکشد. استفاده از روشهای ارتودنسی برای درمان اورجت میتواند علاوه بر بهبود ظاهر دندانها، عملکرد جویدن و گفتار را نیز بهبود بخشد.
درمان اورجت بدون ارتودنسی
درمان اورجت بدون ارتودنسی به نوع و شدت آن بستگی دارد. در موارد خفیف یا زمانی که بیمار تمایل به استفاده از ارتودنسی ندارد؛ روشهای جایگزین دیگری ممکن است مؤثر باشند. برخی از این روشها عبارتند از:
- لمینت یا کامپوزیت ونیر
- کشیدن دندان
- جراحی فک (ارتوگناتیک)
- تغییر در دندانها (تراشیدن یا کوتاه کردن دندانهای پیشین بالا در برخی موارد خاص)
درمان اورجت در بزرگسالان
درمان اورجت در بزرگسالان معمولاً پیچیدهتر از درمان در کودکان است؛ زیرا رشد استخوانهای فک در بزرگسالان متوقف شده است.
جراحی فک، متداولترین و موثرترین درمان برای اورجت شدید در بزرگسالان است. در این عمل، جراح فک را برش داده و در موقعیت صحیح قرار میدهد. سپس با استفاده از پیچ و پلاکهای مخصوص، فک در جایگاه مناسب تثبیت میشود.
در برخی موارد، ترکیبی از ارتودنسی و جراحی فک برای دستیابی به بهترین نتیجه استفاده میشود. همچنین در مواردی که جلو زدگی دندانها به دلیل کمبود فضا در فک است؛ ممکن است کشیدن چند دندان قبل از ارتودنسی توصیه شود.
هزینه درمان اورجت
هزینه درمان اورجت به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- نوع روش درمانی، اصلیترین عامل تعیینکننده هزینه است. هر چه مشکلات فک و دندان پیچیدهتر باشد؛ هزینهها افزایش مییابد.
- در موارد شدیدتر، هزینه درمان بالاتر خواهد بود.
- روش درمانی انتخابی
- هزینه تجهیزات، ابزارها و دستمزد دندانپزشک یا جراح
- تعداد جلسات مراجعه به دندانپزشک
- نوع ارتودنسی مورد استفاده (ثابت یا متحرک)
هزینه دقیق درمان برای هر فرد متفاوت است و بهتر است برای اطلاع از هزینه دقیق، با متخصص ارتودنسی مشورت شود. در برخی موارد پوشش بیمه میتواند در کاهش هزینههای نهایی موثر باشد. برای اطلاع از پوشش بیمه ایمپلنت دندان می توانید به صفحه ایمپلنت با بیمه در اصفهان مراجعه فرمایید.
به طور کلی و تقریبی هزینه درمان اورجت در سال جاری به شرح زیر است:
| نوع درمان | هزینه |
| ارتودنسی | 20 تا 60 میلیون تومان (بسته به نوع دستگاه) |
| بریسهای سرامیکی یا شفاف |
40 تا 90میلیون تومان |
| بریسهای فلزی سنتی | 30 تا 70 میلیون تومان برای کل دوره درمان |
| الاینرهای شفاف (مثل اینویزیلاین) | 50 تا 120 میلیون تومان |
| روشهایی مانند کامپوزیت یا لمینت | 2 تا 10 میلیون تومان به ازای هر دندان |
| کشیدن دندان | هزینه هر دندان حدود 1 تا 3 میلیون تومان |
| جراحی فک | 50 تا 100 میلیون تومان |
بسیاری از کلینیکها، خدمات درمانی را با پرداخت اقساطی ارائه میدهند. برای اطلاع از شرایط ایمپلنت اقساطی به صفحه ایمپلنت دندان قسطی در اصفهان مراجعه فرمایید.
چه تفاوتهایی بین اورجت دندان و انحراف فک وجود دارد؟
اورجت دندان و انحراف فک (Crossbite) دو مشکل متفاوت در زمینه ناهنجاریهای دندانی و فکی هستند:
- اورجت دندان: به فاصله افقی بین دندانهای جلویی فک بالا و پایین اشاره دارد.
- انحراف فک: به عدم تقارن یا جابجایی غیرطبیعی فک اشاره دارد.
تفاوت اصلی این است که اورجت به موقعیت دندانها نسبت به هم مربوط میشود؛ در حالی که انحراف فک به ساختار کلی استخوان فک مرتبط است. اورجت میتواند با ارتودنسی درمان شود؛ اما انحراف فک ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.
خلاصه تفاوت بین اورجت دندان و انحراف فک:
| ویژگی | اورجت دندان | انحراف فک |
| محل ناهنجاری | دندانهای جلو فک بالا و پایین | کل فک (چپ، راست یا جلو و عقب) |
| ظاهر | دندانهای جلو زده | عدم تقارن صورت |
| عملکرد | تأثیر کمتر | مشکلات جدی در جویدن و گفتار |
| درمان | ارتودنسی، زیبایی، جراحی | ارتودنسی، جراحی، فیزیوتراپی |
