جراحی دندان عقل نهفتهای که روی عصب فک تحتانی (عصب آلوئولار تحتانی) قرار دارد، ممکن است با عوارضی از جمله آسیب به عصب فک (عصب آلوئولار تحتانی)، آسیب به عصب زبانی، محدودیت در باز کردن دهان (تریسموس) و … همراه باشد؛ از این رو اگر دندان عقل شما نزدیک عصب قرار گرفته است، قبل از جراحی مشاوره با جراح فک و صورت توصیه میشود. در این مطلب دکتر مهدی ابریشمی متخصص جراحی دندان نهفته اصفهان، عوارض جراحی دندان عقل نهفته روی عصب را بیان می کنند.
جراحی دندان عقل نهفته روی عصب
جراحی دندان عقل نهفتهای که روی عصب فک تحتانی قرار دارد؛ نیازمند دقت و مهارت بالای جراح فک و صورت است. این نوع جراحی چالشبرانگیز است؛ زیرا عصب آلوئولار تحتانی، عصبی که حس لب پایین و چانه را کنترل میکند؛ ممکن است در معرض آسیب قرار گیرد.
در اغلب موارد، اگر آسیب جزئی باشد؛ عصب طی چند هفته تا چند ماه بهبود مییابد. اما در موارد نادر، آسیب میتواند دائمی باشد که باعث بیحسی لب پایین و چانه میشود. اگر دندان عقل شما به عصب نزدیک است؛ مشاوره با دکتر مهدی ابریشمی جراح فک اصفهان می تواند گزینه مناسبی برای شما باشد.
بخوانید: عوارض بعد از جراحی دندان عقل نهفته
علائم دندان عقل روی عصب
وقتی دندان عقل نهفته روی عصب آلوئولار تحتانی یا عصب زبانی فشار وارد کند؛ ممکن است علائمی ظاهر شود که نشاندهنده تأثیر آن بر اعصاب فک باشد. این علائم شامل موارد زیر است:
- علائم عصبی و حسی مانند بیحسی یا کاهش حس در لب پایین، چانه و دندانهای فک پایین همان سمت
- احساس گزگز یا سوزنسوزن شدن (پارستزی) در لب و چانه
- کاهش حس در زبان (در صورت آسیب به عصب زبانی)
- تغییر در حس چشایی
- درد مداوم یا تیرکشیدن در فک پایین
- احساس درد در دندانهای مجاور (گاهی با درد دنداندرد عادی اشتباه گرفته میشود)
- درد در گوش یا سر (درد ارجاعی)
- علائم التهابی و فکی در ناحیه دندان عقل
- مشکل در باز کردن دهان (تریسموس)
- دشواری در جویدن و بلع
- کیست یا توده در اطراف دندان
این علائم میتوانند به مرور زمان شدت بگیرند و در صورت عدم درمان، منجر به عوارض جدیتری شوند. بنابراین، مراجعه به متخصص برای ارزیابی و درمان مناسب ضروری است.
چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
- اگر بیحسی لب، چانه یا زبان دارید.
- اگر درد شدید و مداوم حس میکنید.
- اگر تورم و محدودیت در حرکت فک دارید.
نکته مهم: دندانپزشک ممکن است با تصویربرداری OPG یا CBCT محل دقیق عصب را بررسی کند و در صورت لزوم، جراحی یا درمان خاصی را پیشنهاد دهد.
خطرات و عوارض جراحی دندان عقل نهفته روی عصب چیست؟
همانطور که گفته شد؛ جراحی دندان عقل نهفتهای که نزدیک یا روی عصب فک،قرار دارد؛ نیازمند دقت بالاست، زیرا ممکن است منجر به آسیب عصبی موقت یا دائمی شود. مهمترین عوارض این جراحی عبارتاند از:
آسیب به عصب فک (عصب آلوئولار تحتانی)
- بیحسی یا کاهش حس در لب پایین و چانه
- گزگز یا سوزنسوزن شدن مداوم
- درد عصبی (نورالژی)
مدت زمان بهبودی: اگر آسیب جزئی باشد، حس عصب طی چند هفته تا چند ماه بازمیگردد. اما اگر عصب به شدت آسیب ببیند، بیحسی دائمی ممکن است رخ دهد.
آسیب به عصب زبانی
- بیحسی یا کاهش حس در یک سمت زبان
- تغییر یا از بین رفتن حس چشایی در آن سمت
مدت زمان بهبودی: در اکثر موارد، حس زبان طی چند هفته تا چند ماه برمیگردد. اما در موارد شدید، آسیب میتواند دائمی باشد.
خونریزی شدید و طولانیمدت
به دلیل نزدیک بودن دندان به عروق خونی بزرگ، احتمال خونریزی شدید وجود دارد. پس برای جلوگیری اقدامات زیر توصیه می شود:
- استفاده از گاز استریل برای کنترل خونریزی
- پرهیز از مصرف داروهای رقیقکننده خون قبل از جراحی (مثل آسپرین)

عفونت و آبسه
- تورم شدید و دردناک در محل جراحی
- تب و خروج چرک از محل زخم
- بوی بد دهان
برای پیشگیری و درمان این عارضه، مصرف آنتیبیوتیکهای تجویز شده و رعایت بهداشت دهان و دهانشویه کلرهگزیدین توصیه می شود.
خشکی حفره دندان (درای ساکت – Dry Socket)
- درد شدید ۳-۵ روز پس از جراحی
- بوی بد و مزه تلخ در دهان
- مشاهده استخوان در محل کشیدن دندان
برای پیشگیری از بروز این عارضه عدم مصرف نی، تف کردن یا شستشوی شدید دهان و همچنین عدم مصرف سیگار و قلیان توصیه می شود.
شکستگی فک
در افراد مسن یا کسانی که استخوان فک ضعیف دارند، جراحی میتواند باعث شکستگی فک شود. لذا برای پیشگیری استفاده از روشهای جراحی کمتهاجمی و دوری از فشار بیش از حد روی فک پس از جراحی توصیه می شود.
محدودیت در باز کردن دهان (تریسموس – قفل شدن فک)
- مشکل در باز کردن دهان پس از جراحی
- درد در مفصل فک (TMJ)
برای پیشگیری استفاده از کمپرس گرم بعد از ۴۸ ساعت و انجام تمرینات باز کردن دهان تدریجی توصیه می شود.
در مجموع، مهمترین عارضه، آسیب به عصب فک تحتانی است که ممکن است منجر به بی حسی یا سوزن سوزن شدن در لب، زبان، یا چانه شود.
هزینه جراحی دندان عقل نهفته روی عصب
هزینه جراحی دندان عقل نهفته روی عصب به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله پیچیدگی عمل، تخصص جراح، و … . این جراحی به دلیل قرارگیری دندان در نزدیکی یا روی عصب فک تحتانی، معمولاً پیچیدهتر و گرانتر از جراحیهای معمولی است.
عوامل مؤثر بر هزینه ها عبارتند از:
- اگر دندان عقل روی عصب قرار داشته باشد، جراحی نیاز به دقت و تخصص بیشتر دارد و هزینه آن افزایش مییابد.
- جراحان با تجربه و متخصص معمولاً هزینههای بالاتری دریافت میکنند.
- هزینهها در مناطق شلوغتر و شهرهای بزرگ بیشتر است.
- جراحی چند دندان عقل در یک جلسه ممکن است هزینه بیشتری داشته باشد.
در کل هزینه تقریبی جراحی دندان عقل روی عصب میتواند از 1 میلیون تا 5 میلیون تومان متغیر باشد. با این وجود توصیه می شود برای دریافت اطلاعات دقیقتر، با یک جراح متخصص مشاوره کنید.
هزینه جراحی دندان عقل روی عصب
هزینه جراحی در نسج سخت کنار عصب به طور تقریبی در کلینیکهای خصوصی میتواند بین ۱.۵ تا ۵ میلیون تومان یا بیشتر باشد. استفاده از بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی میتواند بر هزینه تأثیر بگذارد. اما برای اطلاعات دقیقتر و بهروز، مستقیماً با کلینیکهای دندانپزشکی در منطقه خود تماس بگیرید و مشاوره دریافت کنید.
جراحی دندان عقل روی عصب فک خطرناک است؟
بله، این جراحی میتواند خطراتی داشته باشد، اما اگر توسط جراح فک و صورت ماهر انجام شود، احتمال عوارض به حداقل میرسد. در ادامه دکتر مهدی ابریشمی بهترین جراح چانه در اصفهان دلیل خطرناک بودن این جراحی را ذکر کرده اند:
- دندان عقل نهفتهای که نزدیک یا روی عصب آلوئولار تحتانی قرار دارد، میتواند در حین جراحی باعث آسیب به عصب شود که منجر به بیحسی دائمی یا موقت لب پایین و چانه میشود.
- در مواردی ممکن است عصب زبانی آسیب ببیند و باعث کاهش حس یا تغییر در حس چشایی زبان شود.
- خونریزی شدید، عفونت، شکستگی فک و درد عصبی از دیگر خطرات احتمالی این جراحی هستند.
چگونه میتوان خطرات را کاهش داد؟
- تصویربرداری دقیق (CBCT یا OPG) برای تعیین موقعیت دقیق عصب و دندان
- انتخاب جراح باتجربه در جراحی دندانهای نزدیک به عصب
- استفاده از تکنیک تاجبرداری (Coronectomy) در مواردی که خطر آسیب عصبی زیاد است (در این روش فقط تاج دندان برداشته شده و ریشه باقی میماند)
- رعایت مراقبتهای بعد از جراحی برای جلوگیری از عفونت و سایر عوارض
در نتیجه، این جراحی اگرچه پرخطر است، اما با تکنیکهای پیشرفته و مراقبت مناسب، میتوان خطرات را کاهش داد.
سوالات متداول در مورد عوارض جراحی دندان عقل نهفته روی عصب:
چه تکنیکهای خاصی برای جراحی دندان عقل درگیر با عصب استفاده میشود؟
وقتی دندان عقل نزدیک یا روی عصب آلوئولار تحتانی قرار دارد، جراح از تکنیکهای خاصی استفاده میکند تا خطر آسیب عصبی را کاهش دهد. برخی از این تکنیکها عبارتند از:
- تکنیک تاجبرداری (Coronectomy) حفظ ریشه برای محافظت از عصب
- تکنیک Piezo Surgery جراحی با امواج اولتراسونیک
- تکنیک جراحی مرحلهای (Staged Removal Surgery)
- تکنیک Split Tooth Extraction (تقسیم دندان به قطعات کوچک)
در نتیجه:
اگر دندان بسیار نزدیک به عصب باشد: روش Coronectomy یا Piezo Surgery
اگر نیاز به جراحی کامل باشد: جراحی مرحلهای (Staged Removal) یا تقسیم دندان (Split Tooth Extraction)
و در نهایت بهترین روش را جراح فک و صورت بر اساس CBCT و شرایط شما انتخاب میکند.
چه عواملی باعث درگیری دندان عقل با عصب فک تحتانی میشوند؟
درگیری دندان عقل با عصب آلوئولار تحتانی معمولاً زمانی اتفاق میافتد که موقعیت و رشد دندان باعث فشار یا نزدیکی بیشازحد به عصب شود. عوامل اصلی درگیری دندان عقل با عصب فک عبارتند از:
- نهفتگی دندان عقل (Impaction)
- موقعیت غیرطبیعی دندان عقل
- رشد بیشازحد ریشه دندان عقل
- تحلیل استخوان فک (Resorption of Jawbone)
- سابقه آسیب یا عفونت فک
- عوامل ژنتیکی و آناتومیکی
در نتیجه، نهفتگی دندان، رشد غیرطبیعی ریشه، و تحلیل استخوان فک از مهمترین عوامل درگیری دندان عقل با عصب فک هستند و تصویربرداری CBCT بهترین روش برای بررسی دقیق موقعیت دندان و عصب است.
آیا جراحی دندان عقل نهفته روی عصب، باید توسط متخصص جراح فک و صورت انجام شود؟
بله، جراحی دندان عقل نهفته روی عصب باید توسط یک متخصص جراحی فک و صورت انجام شود. این جراحی نیاز به مهارت و تخصص بالایی دارد. جراحان متخصص فک و صورت با استفاده از تکنیکهای پیشرفته و تجهیزات مدرن، مانند سی تی اسکن، میتوانند دندان را با حداقل آسیب به عصب خارج کنند. انجام جراحی توسط یک متخصص، ریسک عوارض مانند آسیب عصبی را به حداقل میرساند و اطمینان از نتیجه مطلوب را افزایش میدهد.











